Een typisch kogellager bestaat uit een binnen- en een buitenloopbaan, een aantal bolvormige elementen gescheiden door een drager, en vaak afschermingen en/of afdichtingen die ontworpen zijn om vuil buiten te houden en vet binnen te houden. Bij de installatie wordt de binnenloopbaan vaak lichtjes op een as geperst en de buitenloopbaan in een behuizing vastgehouden. Er zijn uitvoeringen beschikbaar voor zuiver radiale belastingen, zuiver axiale (stuw)belastingen en gecombineerde radiale en axiale belastingen.

Kogellagers worden beschreven als lagers met puntcontact; dat wil zeggen dat elke kogel de loopbaan raakt op een zeer klein oppervlak – in theorie een punt. Lagers zijn zo ontworpen dat de lichte vervorming die de kogel ondergaat wanneer deze in en uit de belaste zone rolt, de vloeigrens van het materiaal niet overschrijdt; de onbelaste kogel veert terug naar zijn oorspronkelijke vorm. Kogellagers hebben geen oneindige levensduur. Uiteindelijk begeven ze het door vermoeidheid, afbrokkeling of tal van andere oorzaken. Ze worden ontworpen op basis van statistieken, met een verwachte levensduur waarbij een bepaald aantal lagers na een vastgesteld aantal omwentelingen defect zal raken.

Fabrikanten bieden enkelrijige radiale lagers aan in vier series met een reeks standaard boringdiameters. Hoekcontactlagers zijn ontworpen om axiale belasting in één richting te weerstaan ​​en kunnen worden verdubbeld om drukbelasting in twee richtingen op te vangen.

De uitlijning van de as en het lager speelt een cruciale rol in de levensduur van het lager. Voor een grotere tolerantie voor uitlijningsafwijkingen worden zelfuitlijnende lagers gebruikt.

Om de radiale belastbaarheid te vergroten, wordt de lagerhouder weggelaten en wordt de ruimte tussen de loopbanen gevuld met zoveel kogels als erin passen – het zogenaamde volwiellager. De slijtage van deze lagers is hoger dan die van lagers met een lagerhouder vanwege wrijving tussen de aangrenzende rolelementen.
In kritische toepassingen waar slingering van de as een probleem vormt – bijvoorbeeld bij spindels van werktuigmachines – kunnen lagers voorgespannen worden om eventuele speling in de toch al nauw getoleranteerde lagerconstructie op te vangen.